Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak vücuttaki dokuların gerçek zamanlı olarak görüntülenmesini sağlayan, radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Günümüzde kas, tendon, bağ, eklem, bursa, sinir ve diğer yumuşak dokuların değerlendirilmesinde kas-iskelet sistemi ultrasonografisinden sık olarak yararlanılmaktadır.
Kas-iskelet sistemi ultrasonografisi yalnızca tanısal değerlendirmede değil, girişimsel uygulamaların planlanması ve uygulanmasında da kullanılabilir. Ultrason eşliğinde yapılan enjeksiyonlarda hedef doku ve iğnenin ilerleyişi işlem sırasında görüntülenebilir. Bu sayede enjeksiyonun doğru anatomik bölgeye uygulanması kolaylaşırken, sinir ve damar gibi komşu yapıların korunmasına da yardımcı olunur.
Ultrason eşliğinde; eklem içi enjeksiyonlar, tendon ve bursa çevresi enjeksiyonları, sinir çevresi girişimler, botulinum toksin uygulamaları, hyaluronik asit uygulamaları, eksozom, SVF, PRP ve diğer rejeneratif biyolojik tedaviler, kuru iğneleme ve bazı lokal enjeksiyonlar uygulanabilir. Gerektiğinde eklem veya bursa içindeki sıvının aspirasyonu da ultrason eşliğinde gerçekleştirilebilir.
Ultrasonun bir diğer avantajı, görüntülemenin dinamik ve gerçek zamanlı yapılabilmesidir. Bazı tendonların, kasların ve eklemlerin hareket sırasında değerlendirilmesine olanak sağlayabilir. Radyasyon içermemesi nedeniyle gerekli durumlarda tekrarlanabilir.
Ancak ultrason her kas-iskelet sistemi problemi için tek başına yeterli bir görüntüleme yöntemi değildir. Hastanın klinik değerlendirmesine göre röntgen, MR veya diğer görüntüleme yöntemleri de gerekebilir.
Neden ultrason eşliğinde enjeksiyon?
Bu başlığı da hemen altına eklemek bence çok iyi olur:
- Hedef dokunun doğrudan görüntülenmesi
- İğnenin işlem sırasında takip edilebilmesi
- Sinir ve damar gibi komşu yapıların korunmasına yardımcı olması
- Derin veya küçük anatomik hedeflere daha kontrollü ulaşılabilmesi
- Gerektiğinde aynı seansta tanısal ultrason değerlendirmesi yapılabilmesi
Hangi Durumlarda Ultrason Eşliğinde Enjeksiyon Kullanılabilir?
Ultrason eşliğinde enjeksiyonlar, hedef dokunun daha net görülmesinin önemli olduğu çeşitli kas-iskelet sistemi sorunlarında kullanılabilir. Uygulama alanı hastanın tanısına, hedef dokuya ve planlanan tedaviye göre değişir.
- Diz osteoartriti ve diğer eklem içi uygulamalar
- Omuz problemleri; rotator kılıf ve bursa çevresi girişimler
- Kalça çevresi tendon ve bursa sorunları
- Lateral epikondilit ve diğer dirsek çevresi tendon problemleri
- Aşil tendinopatisi ve diğer tendon hastalıkları
- Kas ve miyofasiyal ağrıya yönelik seçilmiş uygulamalar
- Sinir sıkışmaları ve sinir çevresi girişimler
- Eklem veya bursa sıvısının aspirasyonu
- Botulinum toksin ve diğer lokal enjeksiyon uygulamaları
Her Enjeksiyon Ultrason Eşliğinde Yapılmalı mıdır?
Her enjeksiyon için ultrason kullanılması zorunlu değildir. Yüzeyel ve anatomik olarak kolay ulaşılabilen bazı hedeflerde klinik anatomi yeterli olabilir. Ancak derin, küçük, komşuluğunda damar veya sinir bulunan yapılarda ya da hedef dokunun kesin olarak görüntülenmesinin önemli olduğu durumlarda ultrason rehberliği uygulama doğruluğunu ve işlem kontrolünü artırabilir.