Esneklik ve hipermobilite sıkça karıştırılan farklı durumlardır. Her esnek kişi hipermobil değildir, her hipermobil kişi her zaman esnek değildir. Peki aradaki fark nedir?
Esneklik (Fleksibilite),
- Daha çok kas ve tendonların uzayabilme kapasitesidir.
- Düzenli germe egzersizleriyle artırılabilir.
- Sporcularda, dansçılarda, yoga vb esneme egzersizleri yapanlarda sık görülür.
- Tek başına bir sağlık sorunu değildir.
Hipermobilite,
- Eklemin normalden daha geniş hareket açıklığına sahip olmasıdır.
- Çoğunlukla bağ dokusunun yapısal özellikleriyle ilişkilidir (genetik yatkınlık önemli rol oynar).
- Çocuklarda ve kadınlarda daha sık görülür.
- Bazı kişiler tamamen belirtisizdir.
- Bazı kişilerde bu aşırı hareket açıklığı, eklemlerin yeterince stabil olamamasına ve zaman içinde çeşitli kas-iskelet sistemi sorunlarının gelişmesine neden olabilir.
- Hipermobil kişiler genel olarak esnek olmakla birlikte bazen kaslar, ağrı ve instabiliteyi dengelemek için zamanla koruyucu olarak sertleşebilir ve kas kısalıklarına bağlı esneklik kaybı gelişebilir.
Hipermobilite nedeniyle gelişebilecek sorunlar:
- Kas, eklem ve omurga ağrıları
- Bağ ve tendon yaralanmaları
- Duruş bozuklukları
- Miyofasiyal ağrı sendromu
- Osteoartrit (kireçlenme)
Hipermobilite Tedavi Edilebilir mi?
Hipermobiliteyi tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak doğru yaklaşım ile şikayetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve ileri dönemde gelişebilecek riskler önlenebilir.
Tedavinin temelini;
Detaylı bir fizik muayene sonucunda belirlenen
- kişiye özel egzersiz programı,
- kas kuvveti ve denge çalışmaları,
- eklem stabilizasyonunu artıran rehabilitasyon,
- uygun ayakkabı veya gerekirse tabanlık kullanımı,
- günlük yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi,
- gerekli durumlarda ağrı tedavisi ve rejeneratif tedavi yöntemleri oluşturur.
Hipermobil kişiler spor yapabilir mi?
Evet. Ancak egzersiz programı kişiye özel planlanmalı, eklem stabilitesini artıran kuvvet ve denge egzersizleri ön planda olmalıdır.
Hipermobilite zemininde gelişmiş kas kısalıklarında ve esneklik kayıplarında yapılan hatalı esnemeler ve germe egzersizleri, eklemlerde ve omurgada çeşitli yaralanmalara sebep olabilir.
Sonuç
Hipermobilite tek başına bir hastalık değildir. Ancak bazı kişilerde kronik ağrıya, tekrarlayan yaralanmalara ve fonksiyon kaybına neden olabilir. Erken tanı ve doğru egzersiz programı sayesinde hem ağrıyı azaltmak hem de eklemleri uzun yıllar sağlıklı şekilde korumak mümkündür.